«Ιστορίες επιστημονικής φαντασίωσης» από τον Δημήτρη Σπυρίδωνος

1450878_580202682033670_840282590_n

Ο Δημήτρης Σπυρίδωνος συνέγραψε κείμενα βαρύτιμα, επαρκώς φανταστικά και τοιουτοτρόπως επιστημονικά, προς τέρψιν και γλυκασμό των αναγνωστών. Η επιστήμη θα τους συγκλονίσει, η φαντασία θα τους ενθουσιάσει και η φαντασίωση… σίγουρα δε θα τους αφήσει να πλήξουν ούτε στιγμή. Δε θα τους αφήσει να πλήξουν καθόλου κατά το μακρύ ταξίδι στο παρόν ηλιακό σύστημα, γεμάτο με υπάρξεις θελκτικές, αιθέριες όσο και θανάσιμα επικίνδυνες. -Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου

Γεια σου Δημήτρη. Σ΄ ευχαριστώ που δέχτηκες να κάνουμε αυτή τη συνέντευξη. Το πρώτο σου βιβλίο με τίτλο «Ιστορίες επιστημονικής φαντασίωσης» είναι μία συλλογή διηγημάτων επιστημονικής φαντασίας. Θα ήθελες να μας πεις κάποια πράγματα γι αυτές σου τις ιστορίες;

Ξεκινώντας από την άποψη ότι ενδεχομένως είμαστε όλοι φτιαγμένοι από ιστορίες, μαζί με κατευθυνόμενες και επινοημένες αναμνήσεις, οι Ιστορίες Επιστημονικής Φαντασίωσης είναι μια συλλογή 5 ιδιόρρυθμων, διαφορετικών, αλλά όχι ετερόκλητων αφηγημάτων, όλου του εύρους του φανταστικού. Το κοινό τους ιδίωμα έγκειται στο διάχυτο χιούμορ, στην ειρωνεία, τον σαρκασμό και άλλοτε στον ερωτισμό. Ίσως καθίσταται προφανές και από τον τίτλο, ότι το ερωτικό στοιχείο είναι έντονο, όπως επίσης έντονο είναι τόσο το θηλυκό στοιχείο, όσο και η στιβαρή γυναικεία παρουσία, η οποία περιπλέκει τις καταστάσεις, αλλά και εμπνέει και γεννά τις καταστάσεις.

Οι έντρομοι ήρωες, έχοντας αρχικά ευτελή κίνητρα, διαθέτουν χαρακτηριστικά ενός άπειρου αντικατοπτρισμού σκιρτημάτων και μορφασμών ενός μυστικού Εγώ, εμφανίζονται μοναχικοί, σαν ο Λούσιας του Χουλιαρά που δηλώνει για τον εαυτό του: είμαι μόνος μου και μοναχός μου. Αυτή η προστατευτική μοναξιά διαταράσσεται ερήμην τους από εκπληκτικά πρόσωπα και αναπάντεχες καταστάσεις. Και το αναπάντεχο εμφανίζεται δίπλα τους και δίπλα μας, όχι με έναν κρότο, αλλά με έναν λυγμό ή καλύτερα με έναν καγχασμό και ένα χάχανο. Το στοιχείο του φανταστικού παρουσιάζεται ως αλληλοδιείσδυση φανταστικού και πραγματικού, αλλιώς, ως «μόλυνση της πραγματικότητας από το όνειρο (ή αντιστρόφως)».

Απόλαυσα και διασκέδασα τη συγγραφή των ιστοριών και έχω την αίσθηση ότι το ίδιο θα συμβεί και με τον αναγνώστη, είτε είναι εξοικειωμένος με το φανταστικό είτε όχι. Απλώς, ο εμβριθής αναγνώστης οποιουδήποτε είδους θα μπορέσει να αναγνωρίσει τα «συμφωνημένα υπονοούμενα» που κρύβονται εμφανώς και αφανώς στο κείμενο.

-Τι σε γοητεύει περισσότερο στα βιβλία επιστημονικής φαντασίας;

Το δυνατό σημείο και η γοητεία της ΕΦ έγκειται στην αίσθηση του «ανοίκειου». Κάτι με το οποίο δεν είμαστε εξοικειωμένοι. Όπως το μάτι, (ο εγκέφαλος δηλαδή), στην πραγματικότητα δε «βλέπει» αν κοιτάζουμε π.χ., μια συνηθισμένη τομάτα. Τότε απλώς αναγνωρίζει το σχήμα. Αναγκάζεται να δει πραγματικά όταν θα έχει μπροστά του μια κυβικού σχήματος ή μια μπλε τομάτα. Έτσι και ο αναγνώστης ερχόμενος σε επαφή με το ασυνήθιστο και το ανοίκειο, αναγκάζεται σε πραγματική «θέαση» και κριτική σκέψη.

Εκτιμώ τις άπειρες δυνατότητες τροποποίησης της πραγματικότητας που προσφέρει το είδος. Απολαμβάνω τη μεγάλη πρόκληση να δημιουργείς ένα κόσμο από την αρχή. Μου αρέσει η πραγματικά καινούρια οπτική γωνία θεώρησης των πραγμάτων και αυτή η «καμπύλη» προοπτική, η οποία είτε παραμορφώνει τη θολή έννοια της πραγματικότητας, είτε την καθιστά κρυστάλλινα διαυγή.

Εννοείται, βέβαια, ότι είμαι άνθρωπος της γραφής και της ανάγνωσης και η προτίμησή μου στο συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος δε δρα αποτρεπτικά στην απόλαυση κάθε άλλης μορφής λογοτεχνίας.

-Ποιο βιβλίο διαβάζεις αυτόν τον καιρό;

Έχω διατηρήσει την παιδική μου συνήθεια να παίζω με πολλά παιχνίδια ταυτοχρόνως. Συνεπώς, διαβάζω περισσότερα του ενός βιβλία κατά το ίδιο χρονικό διάστημα. Αυτή τη στιγμή διαβάζω την «Υποταγή» του Μισέλ Ουελμπέκ, (οκ, ομολογώ ξανά το αμάρτημα μου, διαβάζω και main stream), το «Μεταβλητός Αστέρας» των Robert A. Heinlein και Spider Robinson και το «The Three Body Problem» του Cixin Liu το οποίο εντάσσεται στο ανανεωτικό και φρέσκο ρεύμα της ΕΦ από τους Κινεζο-αμερικανούς (βλ. Ted Chiang, Ken Liu) και τους Κινέζους συγγραφείς, όπως ο προαναφερθείς.

-Πόσο εύκολο είναι ένας συγγραφέας να εκδίδει βιβλίο επιστημονικής φαντασίας στην Ελλάδα;

Το δύσκολο είναι κάποιος να αποφασίσει να εκτεθεί. Να περάσει από την ταπεινότητα και την ασφάλεια του αναγνώστη και του μοναχικού γραφέα, στην «αλαζονεία» της επίδειξης και έκθεσης του έργου του. Το συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος του φανταστικού, δύσκολα γίνεται δεκτό από τους «θεσμικούς» εκδοτικούς οίκους, που αρέσκονται σε πιο εμπορικά είδη, όπως «γυναικεία» λογοτεχνία και παιδικά. Όμως, υπάρχουν εκδότες που υποστηρίζουν το φανταστικό και μπορούν να διευκολύνουν τέτοιες εκδόσεις, όπως βέβαια και η απολύτως προσιτή λύση της αυτοέκδοσης.

-Πιστεύεις ότι το αναγνωστικό κοινό είναι έτοιμο να δεχτεί και να αγαπήσει αυτό το είδος λογοτεχνίας;

Η ελληνική ιδιαιτερότητα δεν εξαιρεί ούτε την αποδοχή της φανταστικής λογοτεχνίας. Η επιστημονική φαντασία ως λογοτεχνικό είδος ήταν κυρίως «αμερικανόφερτο», οπότε είναι ευκόλως εννοούμενη η επιφυλακτική, αν όχι εχθρική, στάση της αριστερής και κυρίαρχης διανόησης στην Ελλάδα. Χρόνια η ΕΦ προσπαθεί να αποκρούσει τον αβασάνιστο ψόγο της «παραλογοτεχνίας». Το Φάνταζυ και ο Τρόμος έχουν μεγαλύτερη διείσδυση ως πιο «εύπεπτα» είδη. Τελευταία, με την επικράτηση της εικόνας έναντι του γραπτού λόγου, οι σχετικές κινηματογραφικές ταινίες, του Χόλλυγουντ κυρίως, έχουν αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον τους για το φανταστικό, φυσικά περισσότερο ως προς το ενδιαφέρον θέσης παρά της ανάγνωσης.

-Ποιος είναι ο αγαπημένος σου συγγραφέας;

Θα ήταν σωστότερο ένα ερώτημα που θα αφορά τα αγαπημένα έργα λογοτεχνίας. Υπάρχουν μέτριοι συγγραφείς που σε κάποια περίοδο έκλαμψης γράφουν αριστουργήματα. Ή υπάρχουν ιδιοφυίες που εξαντλούνται σε ένα και μόνο μεγάλο έργο. Ένας συγγραφέας για να μπει στη λίστα των αγαπημένων μου, πρέπει να γράφει καθ’ έξιν και κατά συρροή μεγάλα έργα. Αυτό είναι δύσκολο, φυσικά, αλλά εν τη μεγαλοθυμία μας και χάρη στη θετική μας προκατάληψη συγχωρούμε πολλά. Παραλείποντας και αδικώντας άπειρους (για λόγους περιορισμένης έκτασης), ως συγγραφέα πρότυπο, ανεξαρτήτως είδους, θεωρώ τον Χόρχε Λούις Μπόρχες. Πώς θα μπορούσα να παραβλέψω από αγαπημένους, τους Έλληνες: Σεφέρη, Ροΐδη, Παπαδιαμάντη, Εμπειρίκο, Αλεξάνδρου… Από καθαρά συγγραφείς του φανταστικού, δε θα απορρίψω κανέναν από τους μεγάλους (αμερικανούς κυρίως) συγγραφείς, της χρυσής εποχής της Επιστημονικής Φαντασίας, και από τους σύγχρονους, θα ξεχωρίσω τους κινεζο-αμερικανούς που ανέφερα στο προηγούμενο ερώτημα, μαζί με τους σχετικά άρτι αφιχθέντες στο «κλαμπ», John Scalzi και Ann Leckie. Από τους νέους Έλληνες συγγραφείς του φανταστικού, υπάρχει ικανότατος αριθμός αξιόλογων έργων. Μου αρέσει η γραφή της Ευθυμίας Δεσποτάκη, της Βάσως Χρήστου, της Κιάρας Καλουντζή, του Κώστα Χαρίτου και του Κώστα Γερογιάννη.

-Ετοιμάζεις κάτι νέο αυτόν τον καιρό; Κάποιο δεύτερο βιβλίο ίσως;

Πάντα έχω κάτι έτοιμο και πάντα ετοιμάζω κάτι. Περνάω διαδοχικά στάδια, όπου λειτουργώ πότε ως αναγνώστης και πότε ως συγγραφέας. Και, όπως είπε χαριτολογώντας διάσημος συγγραφέας: όποτε θέλω να διαβάσω κάτι καλό, γράφω κάτι.

Αυτή την εποχή έχω στο στάδιο των σημειώσεων 5 ιστορίες και έχω ολοκληρώσει ένα εκτεταμένο διήγημα της σειράς Τα Πέντε Αρώματα του Ρόδου, και ένα αφήγημα στο είδος της Εναλλακτικής Ιστορίας (της τέχνης) με τίτλο Λιμνάζουσα Τέχνη.

Προτιμώ τα μικρότερης έκτασης έργα από τα μυθιστορήματα. Προτιμώ την πυκνότητα γραφής των διηγημάτων από ένα, ενδεχομένως, «ξεχείλωμα» ή μιας κάποιας μορφής «αναγκαστική φλυαρία» του μυθιστορήματος. (Θυμηθείτε -τηρουμένων των αναλογιών- τον Χ. Λ. Μπόρχες που δεν καταδεχόταν να γράψει μυθιστόρημα). Επομένως, η έκδοση του δεύτερου βιβλίου μου, είναι θέμα ανθολόγησης. Υπάρχουν έτοιμα πολλά αφηγήματα ποικίλης έκτασης που είναι άξια δημοσίευσης.

-Σ΄ ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σου. Θα ήθελες να πεις κάτι τελευταίο στους αναγνώστες; 

Απευθύνομαι πρώτα στους μη αναγνώστες, και εύχομαι πέραν της αλαζονείας της εικόνας, ας ανακαλύψουν τις (μέχρι τώρα κρυφές γι’ αυτούς) απολαύσεις της ανάγνωσης. Τους δε αναγνώστες, προτρέπω, να παραμείνουν αναγνώστες, να συνεχίσουν να μετέχουν και στις πνευματικές ηδονές. Και γενικά σε όλους, ας νιώσουν, ίσως το πολυτιμότερο κληροδότημα του Στηβ Τζομπς στην ανθρωπότητα: Stay hungry, stay foolish (με το μεταφορικό νόημα, φυσικά)!

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

«Ένας συνηθισμένος άνθρωπος, ακόμη κι από σένα πιο συνηθισμένος, ω! αναγνώστη, έρχεται αντιμέτωπος με υπερκόσμιους επισκέπτες και με μια σαγηνευτική πλην θανάσιμη «ντίβα» από άλλο πλανήτη. Σώζει τελικά τη Γη, τον Γαλαξία, το Σύμπαν ή απλώς το τομάρι του;
Ένας ακόμη ήρωας της διπλανής πόρτας (έστω της παραδιπλανής) αφήνει τον εαυτό του να πέσει θύμα ερωτικού εκμαυλισμού από εκθαμβωτική καλλονή είτε από θαμβή (επιστημονική) φαντασίωση.
Σε κάθε χρονική περίοδο, ο εργαζόμενος υπέφερε από την αυθαιρεσία της εξουσίας και της εργοδοσίας. Όταν ο αδικούμενος εργαζόμενος τυγχάνει να είναι ελαφρώς ενδεδυμένη πολεμίστρια της εποχής των μαγικών βασιλείων, η εξουσία ας πρόσεχε…
Ένας διαπρεπής ομογενής επιστήμων χειραγωγεί τον Χωροχρόνο σε κβαντικό επίπεδο και γίνεται εξαιρετικά εύστοχος στο μπάσκετ και μόνον.
Ένας υπόγειος (μεταφορικά), πλην τίμιος (κυριολεκτικά) τύπος, βρίσκεται στο δίλημμα: έρωτας ή χρέος και καθήκον. Η απάντηση προφανής, αλλά όχι και τόσο!

Ο Δημήτρης Σπυρίδωνος συνέγραψε κείμενα βαρύτιμα, επαρκώς φανταστικά και τοιουτοτρόπως επιστημονικά, προς τέρψιν και γλυκασμό των αναγνωστών. Η επιστήμη θα τους συγκλονίσει, η φαντασία θα τους ενθουσιάσει και η φαντασίωση… σίγουρα δε θα τους αφήσει να πλήξουν ούτε στιγμή. Δε θα τους αφήσει να πλήξουν καθόλου κατά το μακρύ ταξίδι στο παρόν ηλιακό σύστημα, γεμάτο με υπάρξεις θελκτικές, αιθέριες όσο και θανάσιμα επικίνδυνες.
Προσδεθείτε και απολαύστε το!»

*Το βιβλίο «Ιστορίες επιστημονικής φαντασίωσης» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Συμπαντικές Διαδρομές. 

________________________________________

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Δημήτρης Σπυρίδωνος: Γεννήθηκε το 1964 στα Ιωάννινα, όπου μετά από σχετική περιπλάνηση ανά την Ελλάδα, κατοικεί μόνιμα. Δεν του άρεσαν ιδιαίτερα τα μαθηματικά, οπότε, ευλόγως τελείωσε το Μαθηματικό Τμήμα στο Πανεπιστήμιο της προαναφερθείσας πόλης και εργάζεται στην Περιφέρεια Ηπείρου. Θεωρεί τον εαυτό του αναγνώστη, με προτίμηση στο είδος του φανταστικού και ιδιαίτερα της επιστημονικής φαντασίας. Καμιά φορά ξεφεύγει από τη σεμνή πράξη της ανάγνωσης και παρασύρεται στην αλαζονεία της γραφής. Γράφει εκτεταμένα και σύντομα διηγήματα με θεματολογία στο είδος προτίμησής του και το έργο του χαρακτηρίζεται από υγιές αρρωστημένο χιούμορ με ιδιότυπα και ιδιόρρυθμα στοιχεία. «Χάριν παιδιάς», εκδίδει το φανζίν «ΕΦ ΖΙΝ», που φιλοξενεί λαμπρούς «ακτήμονες καλλιεργητές των άνυδρων εκτάσεων» της ελληνικής (και όχι μόνο) επιστημονικής (και όχι μόνο) φαντασίας και φαντασίωσης.

Γράφει η Ευδοξία Γραμμένου

ThinkingPeople.gr


(Το άρθρο αυτό προβλήθηκε συνολικά 167 φορές, 1 επισκέψεις σήμερα)