Τι συμβαίνει πίσω από την κλειστή πόρτα του γείτονα;

door

Κατά τη μακρόχρονη πορεία του πολιτισμού του, ο άνθρωπος έχει αποδείξει ότι είναι πολυδιάστατο ον. Μελέτες επί μελετών έχουν ασχοληθεί με τους παράγοντες που διαμορφώνουν την προσωπικότητα ενός ανθρώπου, ακόμα από την παιδική ηλικία. Ένα ευρύ φάσμα επιστημόνων, όπως ανθρωπολόγοι, ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι έχουν διανθίσει την διεθνή βιβλιογραφία με τα ευρήματά τους. Κοινό, αποδεκτό συμπέρασμα παραμένει το γεγονός ότι δεν μπορούμε να υπολογίσουμε αντικειμενικά ποια χαρακτηριστικά της προσωπικότητας οφείλονται σε επιδράσεις του περιβάλλοντος και ποια μας ακολουθούν από την γέννησή μας. Τι είναι αυτό που μας κάνει μοναδικούς; Αυτό που καθορίζει ποιοι είμαστε και πως λαμβάνουμε τις σημαντικές αποφάσεις στη ζωή μας; Ποιος ή τι καθορίζει πως συμπεριφέρεται ο γείτονας όταν κλείνει την πόρτα του σπιτιού του και μένει μόνος με την οικογένειά του;

Αν η εξουσία συγκεντρώνεται στα χέρια ενός μέλους που κάνει κατάχρησή της,χωρίς να αναγνωρίζει κοινωνικούς και ηθικούς φραγμούς λόγω προσωπικότητας,τότε η οικογένεια αποκτά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του αρχηγού της

Είναι γεγονός ότι διεθνή δημοσιεύματα ιστοριών που συμβαίνουν πίσω από αυτή την πόρτα, μας αφήνουν πολλές φορές άφωνους. Σοκάρουν με την βία, την ορμητικότητα και τον θηριώδη χαρακτήρα τους. Συμπεριφορές και εθισμοί, που καθορίζονται από βιολογικούς και γενετικούς παράγοντες, ακόμα και από την ψυχολογία της μάζας, βρίσκουν πρόσφορο έδαφος για να καλλιεργηθούν, να ανδρωθούν και να μονιμοποιηθούν, αυξανόμενα θεαματικά, βρίσκοντας πρόσφορο έδαφος ανεκτικότητας ή μη δυνατότητας αντίδρασης.

Η μελέτη της προσωπικότητας ήταν και συνεχίζει να είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα θέματα των κλινικών ψυχολόγων. Γιατί ένας άνθρωπος είναι αυτό που είναι; Ο Jean-Paul Sartre, Γάλλος φιλόσοφος, έλεγε ότι “Ο άνθρωπος είναι οι επιλογές του”. Αυτές οι μικρές επιλογές μας διαφοροποιούν και μας κάνουν ξεχωριστούς. Ο τρόπος που κάθε άνθρωπος εκφράζει τον εαυτό του, αλληλεπιδρά με τους συνανθρώπους του, αντιμετωπίζει την κάθε κατάσταση και τις προκλήσεις της ζωής και επιτυγχάνει τις επιδιώξεις του, όλα αυτά συνθέτουν αυτό το πολυδιάστατο ον. Έρευνες έχουν αποδείξει ότι δύο άνθρωποι που αντιμετωπίζουν την ίδια κατάσταση, έχοντας τις ίδιες εμπειρίες και τα μέσα, θα την αντιμετωπίσουν με διαφορετικό τρόπο. Αυτή είναι η ομορφιά της περιπλοκότητας της ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Σημαντικό ρόλο σε αυτή την έρευνα παίζει ο τρόπος αντιμετώπισης της ίδιας κατάστασης όταν οι άνθρωποι λειτουργούν προστατευόμενοι μέσα στα πλαίσια της οικογένειας. Όπως σε κάθε κοινωνία, έτσι και στην οικογένεια (μικρή κοινωνία), όροι και κανόνες τίθενται από τα ίδια τα μέλη της. Είθισται αυτά να ρυθμίζονται από το “αρχηγικό” μέλος, που δικαιωματικά του ανήκει ο ρόλος ή τον έχει κερδίσει, δημοκρατικά ή μη. Αν η εξουσία συγκεντρώνεται στα χέρια ενός μέλους που κάνει κατάχρησή της, χωρίς να αναγνωρίζει κοινωνικούς και ηθικούς φραγμούς λόγω προσωπικότητας, τότε η οικογένεια αποκτά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του αρχηγού της, καθώς εκείνος οδηγεί συμπεριφορές και τρόπο ζωής. Δικαιωματικά καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η φύση της προσωπικότητας του μέλους που λειτουργεί σαν αρχηγός της ομάδας, καθορίζει συνθήκες διαβίωσης και διαμορφώνει την “προσωπικότητα” της οικογένειας. Ένοχα μυστικά, κρυφές ζωές, συμπεριφορές που ξεφεύγουν κάθε επιτρεπτού ορίου που ρυθμίζουν οι κανόνες της κοινωνίας μας. Βρίσκουν πρόσφορο έδαφος και διατηρούνται μέσα στα πλαίσια της οικογένειας, που είτε προσπαθεί να προστατεύσει το “αρχηγικό” μέλος είτε να προστατευθεί από αυτό.

Μια υπόθεση που ήρθε στο φως της δημοσιότητας, το προηγούμενο έτος, αφορούσε επιχειρηματία στη Νότια Αφρική, ο οποίος κρατούσε έγκλειστα τα μέλη της οικογένειάς του, για 16 χρόνια. Οι λεπτομέρειες της εκμετάλλευσής τους ξεπερνούν κάθε φαντασία. Ο κατηγορούμενος βίαζε τακτικά, τόσο την γυναίκα όσο και τα πέντε παιδιά τους. Τα βασανιστήρια στα οποία τους υπέβαλε ήταν φρικτά, ενώ το σπίτι ήταν γεμάτο με όργανα βασανιστηρίων και dvd πορνογραφικού υλικού. Τα παιδιά δεν είχαν βγει ποτέ από το σπίτι, τα τιμωρούσε συνεχώς ενώ γείτονες κατέθεσαν ότι δεν γνώριζαν ότι το ζευγάρι είχε πέντε παιδιά.

Λίγα χρόνια πριν, στην πόλη Amstetten, ο Αυστριακός Josef Fritzl, “φροντίζει” για το μέλλον της κόρης του, κλειδώνοντάς την στο υπόγειο της κατοικίας τους. Έχοντας ξεκινήσει την σεξουαλική της κακοποίηση από την ηλικία των 11 ετών, απέκτησε μαζί της επτά παιδιά υπό το καθεστώς απειλών και πλήρους εξευτελισμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Η κοινωνικοποίηση της κόρης και των παιδιών της μετά την αποκάλυψη της ιστορίας, γίνεται με αργούς ρυθμούς και την βοήθεια ψυχολόγων που προσπαθούν να διορθώσουν τα τραύματα ψυχής και σώματος, καθώς κάποια από τα παιδιά δεν είχαν βγει ποτέ από το συγκεκριμένο υπόγειο. Η ψυχιατρική διάγνωση του θύτη, κάνει λόγο για σοβαρή διαταραχή της προσωπικότητας με έντονη την ανάγκη της κτητικότητας και του ελέγχου. Οι γείτονες δεν είχαν υποψιαστεί ότι κάτι περίεργο συνέβαινε στο σπίτι, πέρα από τα τεράστια αποθέματα τροφών που προμηθευόταν ο Fritzl.

Στην Ελλάδα, η αποκάλυψη της δολοφονίας της τετράχρονης Άννυ, πριν λίγο καιρό, συγκλόνισε όλο τον κόσμο. Εκείνους τους ανθρώπους που μέχρι την τελευταία στιγμή κοινοποιούσαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την ανακοίνωση της εξαφάνισής της. Τα στοιχεία που έφερε στο φως της δημοσιότητας η έρευνα, έκαναν λόγο για χρήση ναρκωτικών από τον 27χρονο πατέρα της που την μαγείρεψε και την μοίρασε σε διάφορα σημεία, σε μια προσπάθεια να αποφύγει να βρεθεί το πτώμα της. Οι πληροφορίες που αφορούν τις σεξουαλικές συνήθειες του πατέρα, την πιθανή σεξουαλική εκμετάλλευση του παιδιού ή την εμπλοκή τους σε εμπόριο οργάνων αλλά και η δολοφονία, σοκάρισαν ακόμα και τους γείτονες, που πολλές φορές και παρουσία τους ο πατέρας έδερνε τα μέλη της οικογένειάς του. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι θα γίνει κάτι τέτοιο. Ότι ένας τέτοιος άνθρωπος ζούσε δίπλα τους.

Παρόλο, που η έκθεσή μας σε αυτές τις ειδήσεις είναι καθημερινή, το δέος, ο απόλυτος τρόμος φωλιάζει στις καρδιές μας στο άκουσμά τους. Ειδεχθή εγκλήματα, βίαιες συμπεριφορές, σεξουαλική κακοποίηση, ψυχολογική και σωματική βία. Φόβος και αγωνία για την ύπαρξη. Όρια που δεν τέθηκαν ποτέ στους αρχηγούς αυτών των οικογενειών.

Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι τέρατα κρύβονται στην διπλανή πόρτα από την δική μας. Οι δυσκολίες της ζωής δοκιμάζουν τους ανθρώπους. Εθισμοί, ανεργία, οικονομική κρίση, τεστάρουν την δυναμική της προσωπικότητας, αλλά ταυτόχρονα, βιολογικοί και γενετικοί παράγοντες καθορίζουν τον τρόπο αντιμετώπισης των δυσκολιών και την όλη συμπεριφορά. Ο πόλεμος μεταξύ καλού και κακού κρατάει καλά. Το τι άνθρωπος είσαι, εν τέλει, το επιλέγεις ο ίδιος. Οι μπαμπούλες δεν κρύβονται πια στη ντουλάπα. Έχουν βγει προ πολλού και έχουν καταλάβει το σπίτι. Αλλάζουν μορφή μόλις περάσουν εκείνη την πόρτα. Φοράνε το προσωπείο της καλοσύνης, συνομιλούν ευγενικά και μας χαρίζουν το πλατύ χαμόγελό τους. Τους συναναστρεφόμαστε χωρίς να γνωρίζουμε την άλλη τους πλευρά. Εκείνη που ίσως κρύβεται και πίσω από την δική μας πόρτα.

Πηγή


(Το άρθρο αυτό προβλήθηκε συνολικά 271 φορές, 1 επισκέψεις σήμερα)